Będąc w Brazylii miałam wrażenie, że muzyka to element konieczny w egzystencji Brazylijczyków. W niej mogą wyrazić swoje emocje i nastrój, jest najlepszą zabawą i elementem który jednoczy, gdy gromadzą się wokół gitary. Muzyka w Brazylii to pasja narodowa, zaraz obok piłki nożnej. Już sama różnorodność stylów jakie się tutaj spotyka uświadamia o niezwykłym znaczeniu muzyki w życiu każdego Brazylijczyka.
W Brazylii muzyka to nie tylko rozrywka, lecz także środek przekazu historycznego. Otóż by poznać historię Brazylii wcale nie trzeba sięgać po książki, a wystarczy wsłuchać się w teksty piosenek. Muzyka rozwijała się wraz z przemianami kraju. W muzyce zawarte były poglądy jak postrzegać Brazylię wewnątrz kraju, jak i poza jej granicami. Natomiast politycy wykorzystywali muzykę do integracji państwa.
 |
| Afrykańczycy pod pokładem statku. [3] |
Wszystko zaczyna się od samby, która jest najbardziej znanym stylem muzycznym pochodzącym z Brazylii, który kojarzy się w wyrafinowanym tańcem i muzyką karnawałową. Samba przyniósła egzotyczną sławę Brazylii na całym świecie. Samba narodziła się w czasach niewolnictwa, na północno-wschodnim wybrzeżu Brazylii, niedaleko Salvadoru, w stanie Bahia. Salvador był do 1763 stolicą Brazylii, założoną przez Portugalczyków w XVI wieku. Pierwotni Indianie, którzy żyli w tych rejonach zostali w większości zabici przez Portugalczyków albo przez przywiezione przez nich choroby europejskie. Na ich miejsce przywieziono niewolników z Afryki, którzy byli przeznaczeni do pracy na polach. Przez następne 300 lat około 4 milionów Afrykańczyków na siłę zostało przeniesionych do Brazylii. Była to największa niewolnicza populacja na świecie, a Salvador był głównym portem niewolniczym Z pewnością nikt w tamtym czasie nie przypuszczał jak wielki wpływ wywrą Afrykańczycy na kulturowe dziedzictwo Brazylii.
 |
| Iansã[2] |
W Bahia spotkało się wiele kultur, które zaczęły się mieszać. Niewolnicy z Afryki przywieźli z sobą między innymi Candomblé, sambę i muzykę w ogóle. Samba rozwinęła się z perkusyjnego rytmu uważnego w Candomblé – religii powstałej z wpływu afrykańskiego, która była zakazana w okresie niewolnictwa. Podczas obrządku Candomblé zwraca się do różnych bogów (orixás), którzy mają dać wyznawcom życiowe wskazówki. Przykładowi bogowie to np.
Exu- orixá seksualności, powiązany z diabłem;
Oxun – orixá miłości, próżności, flitowania, kokietowania, która używa atrybutów kobiecości by osiągnąć swoje cele;
Xango – orixá sprawiedliwości, mądrości, bogactwa, patron prawników;
Ponieważ Candomblé było zakazane, niewolnicy czcili swoich afrykańskich bogów, udając że modlą się do boga Katolików. Tak właśnie te dwie religie zaczęły się łączyć. Jednak rytmy używane w Candomblé się nie zmieniły i przetrwały ten trudny okres. Można dostrzec, że rytm najbardziej zbliżony do samby to rytm orixá Iansã - bognii ducha wiatru, piorunów, płodność,ognia i magii.
 |
| Samba de Roda[4] |
Sam wyraz samba pochodzi od afrykańsko-angolskiej nazwy. W Bahia został do rytmu samby stworzono taniec w kole, który nazwano Samba de Roda albo Samba de Chula, który istnieje po dziś dzień i jest bardzo popularny.
Samba de roda jest tradycyjnym tańcem brazylijskim, który charakteryzuje się dynamicznymi i zmysłowymi ruchami bioder. Sambę tańczą kobiety solo lub w parze kobieta plus mężczyzna. Jest "wizytówką" Brazylii na całym świecie. Obecnie jest kojarzona głównie z karnawałem oraz capoeirą. Trzeba zauważyć, że samba de roda to nie to samo co samba jako taniec towarzyski, choć mają pewne cechy wspólne, gdyż samba towarzyska wywodzi się z samba de roda.[1]
Tekst został opracowany na podstawie filmu dokumentalnego stworzonego przez BBC: "Brazil, Brazil".
[1] http://pl.wikipedia.org/wiki/Samba_de_Roda [Pobrano: 11.11.2011]
[3] http://www.bigviagem.com/cidades-brasileiras-construidas-pelos-escravos/ [Pobrano: 11.11.2011]
[4] http://www.brazilcarnival.com.br/culture/0-samba-december-2nd-national-samba-day-in-brazil [Pobrano: 11.11.2011]
